Confirmation Bias Nedir? Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Değerli okurlarım, bu sefer Türkçeleştirme için uğraşmayacağım çünkü Confirmation Bias için; doğrulama önyargısı, onaylama önyargısı, teyit etme önyargısı gibi birçok farklı çeviriye denk geldim ve aralarından seçim yapmak da istemiyorum.

Confirmation Bias bir insanın bir fikir veya düşünceye girişmesinin ardından karşılaştığı tüm bilgi ve olayları farkında olmadan bu düşünce ve fikirlerini desteklemek için kullanması zaafıdır.

Confirmation Bias Örnekleri

Hadi örnek verelim. Telefonla oğlunuzu arıyorsunuz ve açmıyor. Bir kez daha bir kez daha derken bir saat boyunca kendisine ulaşamıyorsunuz. İçinize kurt düşüyor, ya bir şey olduysa? Bu düşünceye kendinin kaptırdığınız anda bundan sonra olay ile alakalı her şey sizi bu düşünceyi desteklemeye itecektir. Bir kez daha arıyorsunuz ve telefon kapalı… Aman Tanrım kesin çocuğa bir şey oldu! ( 100 kere çaldırdığın için şarjım bitmiş olmasın Anne?) Ardından aklınıza geçen okulda olan olaylar ve polis müdahalesi geliyor. Aman çocuk olaylara karıştı, içeri attılar çocuğu Bey Uyan! ( Abartıyorum diyalogları biraz, idare edin ) Okul aranır, en yakın arkadaşlar aranır, Confirmation Bias sağ olsun ev bir anda savaş alanına döner. Çocuk da yarım saat sonra eve döner ve harp meydanı ve yıpranmış sinirler ile karşılanır. Hatta kavga daha da büyür, neden bize haber vermiyorsun vesaire…

Confirmation Bias üzerine Türk Halkı’nın yaşadığı en klasik senaryo budur muhtemelen, iki tane de çözümü var. Birincisi bu yazıyı ailenize okutmak ( işe yaramayacak ), ikincisi ise dışarıdayken evdekilere daha sık mesaj atmak.

Tanıdık gelen başka bir örnek ise kız arkadaşınızın kendi arkadaşları ile dışarı çıktığında aynı şekilde erkeğin karşı tarafa telefonla ulaşamadığı zamandır. Kız arkadaşınızın bütün arkadaşlarının Instagram hesapları ve hikayeleri kontrol edilir, Ayşe’nin arkadaşının arkadaşı Mehmet’in (isimlere takılmayın) hikayede bir saniye gözükmesi ile kafada aldatma senaryoları oluşturulur. Ardından git gide agresifleşen mesajlar ile durum ayrılığa kadar gider. Karşı tarafta kızın olaydan haberi bile yoktur, tek olan şey bir miktar müzik bir miktar kız kıza muhabbet.

Buna da çözümüm var, güvenmediğiniz insanlarla ilişki yaşamayın, iki tarafı da yıpratır bu.

Confirmation Bias Örnekleri

 

Confirmation Bias çemberine girmek, bakış açımızın alehinde olan tüm kanıtları göz ardı edip, durumu objektif bir şekilde değerlendirmemizi imkansız kılar. Bu zaafımız filtre balonunun neden bu kadar etkili olduğunu kanıtlar niteliktedir.

Yaşadığım ilginç bir örnek ile konuyu kapatmak istiyorum. Bir gün sabah ofise geldiğimde 3 stajyerin bilgisayar kasasını açmaya çalıştıklarını fark ettim. Bilgisayarın çalışmadığını kasanın içinde bir problem olduğunu iddia ettiler. Prizin takılı olup olmadığını kontrol etmelerini rica ettim ve problem çözüldü…

Haklı olarak soruyorsunuz prizi kontrol etmek akıllarına gelmemiş mi?

Evvelki gün diğer bir çalışanın bilgisayarı bozulmuş ve kasayı kurcalayarak olayı çözmüşlerdi, bizim stajyerler de o olayı hatırlayıp o kadar odaklanmışlar ki kasada bir problem olduğuna, gidip prizi kontrol etmek bile odaklarından çıkmış, kovduk zaten hepsini (şaka şaka). Bu örnek aslında iki prensibi içeriyor biri anlayacağınız gibi bu yazının başlığı olan Confirmation Bias diğeri ise okumanızı tavsiye ettiğim diğer bir bilişsel önyargı olan Odaklanma İlizyonu.

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı buraya kadar okuduysan Kişisel Gelişim konusunda hevesli olduğun kesin. Peki kendini geliştirebileceğin bir Türkçe Youtube Kanalı olduğunu söylesek? Ayrıntılar için resme tıkla!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.