Homo Deus Kitap Yorumu

Homo Deus kitabı Yuval Noah Harari ile beni kaynaştıran ilk kitap oldu diyebilirim. Ne kadar internette denk gelsem ve TEDx konuşmalarını dinlesem de kendisi ile kitap üzerinden tanışma fırsatlarımızı erteleyip duruyordum.

Beşiktaş’ta bir kitapçıda İngilizce kitaplar bölümünü kurcalarken de Homo Deus ve Sapiens kitapları bana gülümseyiverdi ve doğru anın geldiğini anladım.

Bu yazı bir özet niteliği taşımamaktadır, sadece Homo Deus hakkındaki yorumlarımı ve kitapta ilgi çekici olduğunu düşündüğüm parçalardan alıntılar sunacağım.

Spoiler olarak görmeyin yazıyı.

Yazının sonuna inmenize gerek kalmadan söylemek istiyorum: Bu kitabı kesinlikle okumalısınız!

Homo Deus Kitap Konusu

Homo Sapiens kelimesi, bilge insan anlamını taşırken, Homo Deus ise bir nevi Tanrı İnsan anlamına geliyor. Yani kitabın başlığı olan Homo Deus, mevut dünyaya “hükmeden” Homo Sapiens’ten öte, daha gelişmiş ve neredeyse Tanrı’nın yerini alabilecek bir ırkı temsil ediyor.

Böyle bir ırk şu anda mevcut olmasa da Harari, yapay zeka, biomedikal ve genel olarak teknoloji üzerinden insanlığı bekleyen olası gelecekleri bize açıklayıp ileride böyle bir ırkın hangi şartlar ve durumlar altında ortaya çıkabileceğinden bahsediyor.

Şahsen ben yapay zeka şirketinde 1 yıl kadar toz yutmuş biri olarak da, en azından yapay zeka alanındaki ön görülerini kesinlikle makul buluyorum. Merak etmeyin tek senaryo robotların dünyayı yönetmesi değil, aslına bakarsanız Homo Deus’ların dünyayı yönetmesi yazarın da açıkladığı gibi Homo Sapiens’ler için çok daha kötü bir opsiyon olabilir.


Kitabın en beğendiğim kısımlarından bazıları Humanizm ve Liberalizm kavramları üzerine yaptığı incelemeler. Bu kelimeleri ne kadar sık duysam da gerçek anlamlardan bir o kadar uzakmışım.

Humanizm nedir dendiğinde ilk okula gidiyor gibi “insan sevgisi” gibi bir cevap verirdim herhalde…

Şimdi ise sosyalist ve komünist hareketlerin önünü açan sosyalist humanizm ve Nazi’lerin desteklediği evrimsel humanizm gibi iki kolu olduğunu öğrendim. Yani kitap gelecek ile ilgili varsayımlar sunmanın ötesinde tarihimize de parlak bir ışık tutuyor.

Yazar bu iki kavramın hem tarihsel gelişimini inceliyor hem de tezlerinin bazılarını bu kavramların gelecekte nasıl değişip yok olabilecekleri üzerine inşa ediyor.

Homo Deus Kitap Konusu

Liberalizm ve yapay zekayı yan yana koymak aklımın ucundan geçmezdi fakat kitabı okuyunca, vay be diyorsunuz kendi kendinize ve yazara hak veriyorsunuz.


Diğer bayıldığım bir nokta ise insanların kimyasal reaksiyonlar ve algoritmalar tarafından yönetildiğini anlatırken bunun özgür irade ile nasıl çeliştiğini öne sürmesi.

Sonuçta vücudumuz bir bakıma kontrol edemediğimiz gözle görülmeyen milyonlarca programlanmış parçanın otonom (algoritma gibi) hareketleri ile hayatta kalıyor.

Peki bizi makinelerden farklı kılan nedir?

Ruh mu?

O konuya da epey bir çomak sokuyor yazar 🙂


Kitapta ağır basan diğer bir konu ise elbette din. Dinlerin şekillenmesi ve çağa ayak uydurmasını anlatırken bir yandan da mevcut dinlerin gelecekte tutunamayacaklarını üstüne basa basa belirtiyor.

Hatta gelecekte insanların inanabileceği “data dini” gibi olası dinler konusunda da kafa açan bölümler var.


Yazara en çok katıldığım nokta ise yapay zekanın neredeyse tüm iş alanlarını kapayıp insanların yerini kapacağı ve ne yazık ki bu durum “ya sanayi devriminde de öyle oldu ama yeni iş kolları çıktı” argümanını tokatlayacak düzeyde.

İnsanlar Homo Deus’a “evrimleşmezler ise” gelecekteki iş kollarında varlık gösterebilecek kapasitede olamayacaklar.

Bir maymuna reklam filmi çektirmezsiniz değil mi?

Ama canımızı sıkmaya gerek yok şimdiden, hem bunlar vakit alacak hem de umarım ki yapay zekanın sunduğu verimlilik insanları sefalete sürüklemek yerine, çoğunluğun yararına kullanılacak.


Özetle tarihimizi anlayıp, günümüzün çılgın teknolojileri ile ilgili bilgi edinip, geleceğimiz hakkında ön görüleri okumak istiyorsanız Homo Deus kitabını kesinlikle tavsiye ediyorum.

Gitmeden kitap tavsiyeleri sayfama bir göz at!

İçeriği Paylaşmaya Ne Dersin?

Burag Hançer

Usanmadan yapılan hatalar, çıkarılan onlarca ders ve bu süreçte gelişen bakış açılarım. İşte size Yirmilerim... Beni 3 dakikada tanımak için linke tıkla! Aşağıdaki sosyal medya hesaplarımdan da maceralarımı takip edebilirsin :)

Yorumlar

avatar
1000