Jordan Peterson – Mentorlar Serisi Bölüm 1

 

Yaklaşık bir yıl önce Youtube üzerindeki bir video ile şans eseri tanıma fırsatı bulduğum Kanadalı klinik psikolog Jordan Peterson’ın popülaritesi katlanarak, kendisi son bir yılda milyonlarca insanı etrafında toplamayı başardı. Son kitabını okuyup internette paylaştığı videolara günlerimi veren biri olarak da kendisinin bakış açımı eğiten mentorların başında geldiğini söyleyebilirim.

Daha önce yayınladığım videolarda da felsefelerini her fırsatta içeriğe serpiştirmeye özen gösterdim.

Çok farklı konularda sayısızca öğüdü olmasına rağmen bu videodaki amacım öğütlerinden bir kısmını elle seçerek birbiri ile alakalı bir grup oluşturup, anlamlarını kaybetmeyecek şekilde bunları size mümkün olduğunca öz bir şekilde yansıtmak.

1-) Odanı topla

Evet odanı topla. İnsanları hedef koymak ve hayatlarına çeki düzen vermek konularında en çok zorlayan şeylerden biri nereden başlayacaklarını bilememeleridir. Diğer bir sıkıntı ise kendilerine gözlerini korkutacak hedefler koyarak bu yükün altında ezilip pes etmeleridir. Jordan Peterson’ın bu konudaki öğüdü ise şu: Kendinizi ve dünyayı değiştirmek mi istiyorsunuz, o zaman her şeye gücünüzün sınırlarında olan odanızı toplamak gibi çok ufak bir şey ile başlayın. Önce odanıza düzen verin ardından ise evinize, sonra da ailenize. Bu şekilde etki çemberinizi kademe kademe genişletip, kendinize daha zorlayıcı görev ve hedefler bulabilirsiniz. Etki çemberinizi genişlettikçe de etrafınızda el attığınız her şeyi güzelleştirmeye ve düzeltmeye başlayacaksınız.

Odanı toplamak gibi ilk bakışta basit gözüken bir hedefi tamamlayarak da, kademe kademe kendine daha zor hedefler koyup bunları da başararak hayatında bir çığ etkisi yaratman mümkün.

Dünyaya barış mı getirmek istiyorsun? Kim böyle bir yükü sıfırdan sırtlanabilir ki? Kendine uçuk kaçık hedefler koymadan önce, üstesinden gelebileceğin ufak hedefler ile başla, odanı toplamak da bunların başında geliyor. Hadi ne duruyorsun?

2-) Olmak istediğin kişiyi kovala

Bundan 1 yıl, 3 yıl veya 5 yıl sonra kim olmak istediğini hayal et ve bu kişiyi hedef al. 3 yıl sonraki senin ne kadar kültürlü, ne kadar sosyal, ne kadar zengin veya ne kadar sağlıklı olmasını istiyorsun? Bu 3 yıl boyunca alacağın tüm aksiyonlar, edindiğin tüm bilgiler ve yetenekler olmak istediğin kişiyi şekillendirecekler. Hayal ettiğin kişi sağlıklı ve sportif mi, sağlıksız yiyecekleri bırakıp hafiften spor yapmaya başlayarak 3 yıl sonra hayal ettiğin muazzam sağlıklı sana dönüşebilirsin. İleride kültürlü ve bilgili biri olmayı istiyorsan, bilgi diyetini düzenleyerek ve en azından daha sık kitap okumaya başlayarak böyle bir insana dönüşebilirsin. Hayal ettiğin kişiye dönüşme yolunda atacağın tüm minik adımları şu andan itibaren seçmek ve uygulamak senin elinde.

İnsanların bu bağlamda yaptığı en büyük hata ise kendileri için bir hedeften yoksun, umursamaz şekilde yaşadıktan sonra geçmişe bakarak harcadıkları potansiyellerini fark etmektir.

Ulaşabileceğin ideal seni hayal edip onu tüm çabanla kovaladığın taktirde emin ol ki potansiyelinin büyük bir kısmını ortaya çıkaracaksın.

Kendine şu soruyu sor, kim olmak istiyorsun?

3-) Kendini sadece kendin ile kıyasla

Kıyaslama sektörüne muhtemelen benim gibi küçük yaşlarda aileniz tarafından sokulmuşsunuzdur. Sınıf arkadaşın 100 almış sen neden 80 aldın, bilmemnenin oğlu şu okulu kazanmış sen halen oturup oyun oyna tarzı karşılaştırmalar sizi de zamanında benim gibi sıkmıştır. Çocuklar için bu tarz yüzeysel kıyaslamalar yapmak aileler tarafında alışkanlık haline gelse de belirli bir yaşa ulaştığımızda kendimizi başka insanlar ile kıyaslama konusunda çok daha dikkatli olmalıyız. İki şeyi veya kişiyi bir alanda kıyaslamak istiyorsanız sağlıklı bir sonuç çıkması için diğer bütün değişkenlerin benzer veya aynı olması gerekir. Bilimsel deneylerde de iki deney arasındaki bir parametreyi kıyaslıyorsanız diğer bütün değişkenler eşit olmalıdır.

İlk bakışta okuldaki ve iş yerindeki arkadaşınızın hayatı sizinkine benzer olarak gözükse de aslında hayatlarınız binlerce parametrede birbirinden ayrılıyor. Aileniz, sosyal hayatınız, geçmişiniz ve bu gibi şeylerin alt kırılımlarını kapsayan benzersiz bir hayatınız mevcut. Bu nedenle spesifik bir alanda kendinizi onlar ile kıyaslamak bir noktada kendinize veya onlara haksızlık etmek olur. Aynı şekilde diğer insanların bu alanlardaki gelişme hızları ve potansiyelleri de birbirinden farklıdır. Elbette sınav ortalaması gibi sayılar baz alabileceğiniz daha iyi kıstaslar olduğu gibi, kendinizi ancak kendiniz ile kıyasladığınız takdirde doğru sonuçlar elde edebilirsiniz.

İleride olmak istediğin kişiyi hayal et, seçtiğin alanlarda pozitif aksiyonlar almaya başla ve her gün kendini dünkü sen ile kıyasla. Bu konularda her gün bir önceki günden daha iyi bir hale gelerek de olmak istediğin kişiye adım adım yaklaş.

Peki sen dünkü haline göre ne kadar iyisin, geçen haftaya göre hangi alanlarda kendini geliştirdin? Yoksa geri geri mi gidiyorsun?

4-) Mikro rutinler ile hayatını düzene sok

Hayatımızda aldığımız büyük kararlar her şeyi bir anda değiştirip bizi raya sokma veya raydan çıkarma özelliğine sahip olsalar biz fark etmeden çığa dönüşen kar toplarını da asla göz ardı etmemeliyiz. Hayatımızı uzun dönemde en çok yıpratan şey sahip olduğumuz negatif mikro rutinler ve alışkanlıklardır. Okuldan veya işten eve gelince televizyonun karşısına geçip 2 saat yayılmak size o kadar büyük bir zaman kaybı gibi gelmese de bunu bir rutin haline getirdiğiniz takdirde, ayda 60 yılda ise 720 saatinizi bu negatif rutine harcamış olursunuz. Sizi üzmek istemem ama matematik yalan söylemez, koca bir yılın tam 30 günü işte bu kadar kolay harcanabiliyor. Elbette evet gelip kafa dağıtmak isteyebilirsiniz fakat bunu bir rutin haline getirirseniz uzun dönemde canınız yanar. Diğer negatif rutinlerinize ne demeli? Telefonda düzenli olarak şeker kırıp, madenlerden para topladığınız saatler, peki ya hafta sonları tembellik yapıp öğleden sonra uyanmalar.

Bu zararlı rutinleriniz ile yılınızın kaç gününü çöpe atıyorsunuz? 60? 100? 150? Hadi durmayın hesaplayın.

Konu hakkında belirli bir farkındalık seviyesine vardıysanız, bu negatif rutinlerin bir listesini çıkarıp bunları yavaş yavaş tane tane hayatınızdan çıkarmaya veya daha yararlı rutinler ile değiştirmeye çalışın.

Hayatınıza hayal ettiğiniz kişi olma yolunda sizi destekleyecek rutinler ve alışkanlıklar eklemeye ne dersiniz?

5-) Kendine değerliymişsin gibi davran

Elbette değerliyim, neden aksini düşüneyim ki? Peki kendine bu kadar değer veriyorsan, tembellik ve kötü alışkanlıklar ile neden kendine zarar verip duruyorsun. Ailenin sağlıklı olmasını istersin değil mi? Annenin ve babanın ilaçlarını düzenli olarak almaları, kardeşlerinin ise sağlıklı beslenmeleri için elinden geleni yaparsın. Peki bunları kendin için neden yapmıyorsun? Umursamayıp pas geçtiğin ilaçlar ve doktor randevuları, yediğin abur cuburlar niye?

Kendi bedenimiz ve zihnimiz sahip olduğumuz en kıymetli şeyler olsa da bunların gelişimi ve sağlığı konusunda bazen gereken değeri göstermeyip sanki bunlar kiralıkmış gibi davranıyoruz. Eğer kendinize değer veriyorsanız, bu sadece lafta kalmak yerine aksiyonlarınız ile de desteklenmeli. Sizin için bu kadar değerli olan bir insanın nasıl bir hayat yaşamasını istiyorsunuz? İleride nelere sahip olmasını istiyorsun? Bunları kendinize verebilecekken neden tereddüt ediyorsunuz?

Etrafınızda değer verdiğiniz insanlara onların iyiliği için nasıl davranıyor ve elinizden geleni yapıyorsanız, kendinize de bu değeri verip aynı çabayı göstermelisiniz.

6-) Fedakarlık yap

Video boyunca bahsettiğim maddeler Jordan Peterson’ın verdiği tek bir öğütte birleşiyorlar aslında. Kendini geliştirmek ve bu yolda daha iyi bir insan olmak ancak bazı şeylerden fedakarlık ederek mümkün. Eğer şu andaki halinizden memnunsanız ve hayatınız boyunca yerinizde sayıp hiçbir ilerleme kaydetmek istemiyorsanız, fedakarlık etmeden yaptığınız şeyleri yapmaya devam ederek hayatınızı sürdürebilirsiniz. Fakat kendin ve sevdiklerin için daha iyisini hedefliyorsan gelecekteki daha iyi bir sen için bugünkü sen bazı fedakarlıklar yapmalı. Yapmaktan hoşlandığın ama sana zarar veren aktivitelerle alışkanlıklara hoşçakal demek ve yapmaktan kısmen hoşnut olmadığın ama ileride sana büyük yarar getirecek bazı şeyleri uygulamak bunların başında geliyor.

Diğer bir yandan fedakarlık etmen gereken şey ise kıymetli vaktindir. Diğer insanlar vakitlerini eğlencelere ve geçici zevklere harcarken, bunlardan fedakarlık edip vaktini gelecekteki daha iyi bir versiyonuna dönüşme yolunda değerlendirmelisin. Yarın, haftaya, seneye veya 20 yıl sonra çok daha bir yerlerde olma olasılığın tamamen kendin için yapacağın fedakarlıklara bağlı.


Hadi gelin bu videoda bahsettiklerimi toparlayarak hızlıca bir özet geçelim.

  • Gelecekte olmak istediğin kişiyi kafanda canlandır ve bu kişiye dönüşmek için gereken adımları çıkar.
  • Bu yolda nereden başlayacağını bilmiyorsan öncelikle etrafındaki atabileceğin en ufak adımları belirle ve gitgide etki çemberini genişleterek daha büyük hedefler koy.
  • Kendini geliştirirken, diğer insanları değil sadece kendini baz al ve bir önceki günden daha iyi bir yere gelmeye odaklan.
  • Hayatından negatif rutinleri eleyip pozitif rutinler yaratarak ileriye attığın adımları destekle.
  • Kendine değer vererek başarılı olman için elinden gelen bütün desteği kendine göster.
  • Çıktığın bu zorlu yolun fedakarlıklar ile dolu olduğunu bil ve güzel yarınlar için bugünün bir kısmını feda etmekten çekinme.

Jordan Peterson tarafından bu yıl içerisinde öğrendiğim onlarca dersten sadece birkaçını sizlere özetlemeye çalıştım ve ileride de mümkün olursa daha fazlasını da iletmeye çalışacağım. Kendisi hakkında pek Türkçe kaynak bulunmasa da, Türkçe altyazı eklenmiş videolarından bazılarına Youtube üzerinden ulaşabilirsiniz. Eğer bu serideki videoları kaçırmak istemiyorsanız notifikasyonlarınızı açabilir, sizlerin de hayatta örnek aldığı insanlar var ise de yorumlarda bizlerle paylaşabilirsiniz. Bir sonraki videoda görüşmek üzere.

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı buraya kadar okuduysan Kişisel Gelişim konusunda hevesli olduğun kesin. Peki kendini geliştirebileceğin bir Türkçe Youtube Kanalı olduğunu söylesek? Ayrıntılar için resme tıkla!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.